Γράφει η Λουκία Πική.
Η πρόσφατη εκλογική αναμέτρηση άφησε βαθύ αποτύπωμα στο πολιτικό σκηνικό της Κύπρος. Ανάμεσα στις σημαντικότερες εξελίξεις, ξεχωρίζει η απουσία της ΕΔΕΚ από τη νέα Βουλή των Αντιπροσώπων , μια εξέλιξη που προκαλεί πολιτικό προβληματισμό αλλά και ευρύτερη συζήτηση για το μέλλον του ιστορικού σοσιαλιστικού κινήματος της Κύπρου.
Όμως η πολιτική ιστορία δεν γράφεται μόνο με εκλογικά ποσοστά. Υπάρχουν κόμματα που ξεπερνούν την εκλογική συγκυρία και ταυτίζονται με αγώνες, ιδέες, θυσίες και κοινωνικές κατακτήσεις. Και η ΕΔΕΚ είναι αναμφίβολα ένα από αυτά.
Ιδρυμένη το 1969 από τον Βάσο Λυσσαρίδη, η ΕΔΕΚ υπήρξε το πρώτο οργανωμένο σοσιαλιστικό κόμμα στην Κύπρο και ένα από τα πρώτα κινήματα που επιχείρησαν να συνδέσουν τον πατριωτισμό με την κοινωνική δικαιοσύνη. Σε μια εποχή έντονων πολιτικών αντιπαραθέσεων, το κόμμα δεν περιορίστηκε σε θεωρητικές διακηρύξεις. Βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της αντίστασης απέναντι στο πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή του 1974, πληρώνοντας βαρύ τίμημα σε αίμα και θυσίες.
Η δολοφονία του Δώρου Λοΐζου, στενού συνεργάτη του Λυσσαρίδη, αλλά και οι επιθέσεις εναντίον στελεχών της ΕΔΕΚ, χαράχθηκαν βαθιά στη συλλογική μνήμη του τόπου. Η ΕΔΕΚ δεν ήταν ποτέ ένα κόμμα «βολικής πολιτικής». Ήταν ένα κίνημα σύγκρουσης, αντίστασης και κοινωνικής παρέμβασης.
Κατά τη μακρά κοινοβουλευτική της πορεία, η ΕΔΕΚ άφησε έντονο αποτύπωμα σε σειρά κοινωνικών και εργασιακών ζητημάτων. Από τις μάχες για την προστασία των εργαζομένων, την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και τη στήριξη των χαμηλοσυνταξιούχων, μέχρι τις παρεμβάσεις για τα δικαιώματα των προσφύγων, των πολύτεκνων οικογενειών και των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, η παρουσία της είχε σαφή κοινωνικό προσανατολισμό.
Σε δύσκολες οικονομικές περιόδους, η ΕΔΕΚ ύψωσε φωνή απέναντι στις πολιτικές λιτότητας και στις κοινωνικές ανισότητες, επιμένοντας ότι η ανάπτυξη χωρίς κοινωνική συνοχή δεν μπορεί να έχει ανθρώπινο πρόσωπο. Παράλληλα, διατήρησε διαχρονικά μια ξεκάθαρη και αδιαπραγμάτευτη θέση στο Κυπριακό, απορρίπτοντας λύσεις που κατά την εκτίμησή μου νομιμοποιούν τα τετελεσμένα της κατοχής ή υποβαθμίζουν την κρατική υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η κοινοβουλευτική παρουσία της ΕΔΕΚ χαρακτηρίστηκε πολλές φορές από παρεμβατικότητα μεγαλύτερη από το εκλογικό της ποσοστό. Στελέχη της διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο σε επιτροπές της Βουλής, σε κοινωνικούς διαλόγους και σε νομοθετικές πρωτοβουλίες που επηρέασαν ουσιαστικά την καθημερινότητα των πολιτών.
Αναμφίβολα, τα τελευταία χρόνια το κόμμα βρέθηκε αντιμέτωπο με σοβαρές εσωτερικές αναταράξεις, αποχωρήσεις στελεχών και κρίση πολιτικής ταυτότητας. Οι κοινωνικές αλλαγές, η αποδυνάμωση των παραδοσιακών κομματικών μηχανισμών και η γενικότερη απαξίωση της πολιτικής επηρέασαν και την ΕΔΕΚ. Το αποτέλεσμα των τελευταίων εκλογών ήρθε να επιβεβαιώσει αυτή τη δύσκολη πραγματικότητα.
Ωστόσο, στην πολιτική, η ιστορία έχει αποδείξει ότι οι ιδέες δεν εξαφανίζονται επειδή χάνονται έδρες. Η ανάγκη για κοινωνική δικαιοσύνη, πατριωτική συνέπεια, υπεράσπιση των εργαζομένων και ανθρώπινη πολιτική παραμένει υπαρκτή — ίσως περισσότερο από ποτέ σε μια εποχή οικονομικής πίεσης, γεωπολιτικής αβεβαιότητας και κοινωνικής ανασφάλειας.
Η ΕΔΕΚ καλείται σήμερα να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της, να ανοίξει διάλογο με τη νέα γενιά, να επανέλθει στις ρίζες της κοινωνικής παρέμβασης και να ξαναβρεί τη δυναμική που την κατέστησε ιστορικό πυλώνα της κυπριακής πολιτικής ζωής.
Γιατί η αξία της ΕΔΕΚ δεν μετριέται μόνο σε εκλογικά ποσοστά. Μετριέται στην ιστορική της συνέπεια, στις πολιτικές μάχες που έδωσε και στην κοινωνική παρακαταθήκη που άφησε στον τόπο.
Και αυτές οι αξίες δεν διαγράφονται από κανένα εκλογικό αποτέλεσμα.
